Mensen waren al bakkers voordat ze boeren werden
Graan voedde de eerste dorpen, gaf iedere streek een eigen smaak en zit dieper in onze cultuur dan welk gewas ook. En toch is juist dit gewas, dat de bodem voedt, het water vasthoudt en de vogels een thuis geeft, het gewas waar de boer het minste aan verdient.
Samen zetten we graan van eigen bodem weer terug waar het hoort: als hoogwaardige voeding voor mensen.
Twee jaar geleden brachten we voor het eerst de hele keten bij elkaar. Veredelaars, boeren, verwerkers, bakkers, chefs, onderzoekers en makers die zich dagelijks inzetten voor een beter en smaakvoller voedselsysteem. Op 22 september komen we weer samen, en daar hebben we jou bij nodig.
Hieronder lees je wat we tot nu toe deden en waarom we jou graag aan tafel hebben.
Maar check vast je agenda:
Schuif je aan?
Aan tafel met de hele keten
Het begon in 2024 met een simpele vraag: wat gebeurt er als je mensen bij elkaar brengt die normaal nooit aan dezelfde tafel zitten? Boeren en bakkers, molenaars en onderzoekers, beleidsmakers, kunstenaars en bodemkenners. Geen debat, maar een gesprek. Zo haalden we op wat er speelt bij iedereen.
Het land op, de keuken in
Daarna zochten we het uit met onze handen. Wat kun je eigenlijk met graan? Van de losse korrel tot brood, desem, drank en gebruiksvoorwerpen. We ontdekten hoeveel smaak er schuilt in oude en nieuwe rassen, en hoe veelzijdig dit gewas is.
Een driedaags graanfestival
Alle resultaten, gesprekken en nieuwe samenwerkingen brachten we samen in een driedaags festival in 2025, om de kracht van graan voor de korte keten zichtbaar te maken.
- Dag 1Zakelijke netwerkdag voor wie de keten wil veranderen.
- Dag 2‘Ears of Earth’: een achtgangen granendiner van Suzanne Bernhardt & Philipp Kolmann.
- Dag 3Open boerderijdag bij De Zonneboog en Zonnespelt, een pop-up braderie met 600 bezoekers in het graanveld.
De keten in kaart
Twee jaar onderzoek leverde veel op: begrip, verbinding en veel positieve energie. Maar hoe nu concreet verder? Daarom begonnen we dit voorjaar aan een nieuwe fase met transitieontwerper Maria Geuze, Rogier Scherpbier (Zonnespelt) en Martijn en Monique Schieman (De Zonneboog). We brachten het hele systeem in kaart: wie is betrokken, hoe die actoren en schaalniveaus zich tot elkaar verhouden, en welke patronen zich daardoor versterken. En waar ruimte zit om dat te doorbreken.
Op basis van deze systeemkaart ontwikkelden we verschillende toekomstbeelden waarin dat anders gaat: waarin graan weer zichtbaar is, en de waarde die het oplevert ook.
En nu gaat het om de vraag die volgt: hoe krijgen we dat de wereld in? Welke samenwerkingen, welke eerste stappen, waar zijn bestaande krachten en projecten te bundelen? Die vraag beantwoorden we graag samen met jou op 22 september.
Mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.
Op inspiratiereis naar Denemarken
Ook de reis naar Denemarken leverde veel inspiratie op voor de toekomstvisies. Eind juni gingen we met Rogier, Monique en Martijn naar het Europese Graanfestival van Landsörten. Daar ontmoetten we velen van jullie, en zagen we hoe overal in Europa mensen op hun eigen manier de waarde van lokaal graan omarmen en doorvertellen.
Het landschap getekend
De toekomstrichtingen vertalen we nu naar de ruimte, samen met landschapsarchitect Adriaan Geuze van Studio West 8. Hoe zien het erf, de polder en de stad eruit als we de waarden van graan voorop zetten? Hoe wordt dat zichtbaar en beleefbaar, van boerenerf tot akker tot stad, en hoe wordt de keten er sterker van, ecologisch én economisch?
We tekenen het hier, in Oostelijk Flevoland, maar de schaal van impact is Nederland-breed.
Van beeld naar beweging
Overal in het land werken mensen aan beter graan. Ieder op zijn eigen plek, met eigen middelen en eigen vindingen. Het is tijd om die krachten te bundelen.
Op 22 september verbeelden we hoe dat eruit zou kunnen zien: op het erf, in het landschap, in de stad en op ons bord. Per laag zoeken we uit wat er mogelijk is, wie er al mee bezig is, en welke stappen we op korte termijn samen kunnen zetten.
Als resultaat zijn we op zoek naar concrete richtingen waar de hele keten sterker van wordt, en die bepalen waar we de komende jaren onze energie achter zullen zetten.
De stip op de horizon
Alles wat we deze dag ophalen verwerken we in ons onderzoek en dienen we eind dit jaar in bij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Krijgen we groen licht, dan gaan we vanaf januari 2027 de gevonden richtingen ook echt uitvoeren en beproeven, met een vrijblijvende uitnodiging aan jou om daarbij aan te haken.
Parallel hieraan werken we weer toe naar een nieuwe editie van het driedaagse graanfestival in juni. Een terugkerend ijkpunt waarmee we elke twee jaar de keten samenbrengen en graanverhalen delen met een groot publiek.
Zo ziet de dag eruit
Van klei aan je handen tot een plan op tafel.
- 1
Handen in de klei
We beginnen met elkaar leren kennen en onze handen vies maken: we drukken graan in verse klei en zetten de tabletten in het vuur.
- 2
Waar we staan
De belangrijkste inzichten kort op een rij, inclusief de eerste landschapstekeningen, en een gezamenlijke reflectie daarop: waar gaan we op aan, wat mist er nog?
- 3
Erf, landschap en stad
In drie groepen: erf, landschap en stad, zoeken we de verdieping op, met gespreksleiders van buiten de sector.
- 4
Oogst en vuur
Boven een gedeelde maaltijd brengen we de inzichten samen en halen we de tabletten uit het vuur.
Ben je erbij?
De oudste kleitabletten ter wereld waren graanadministratie: de eerste keer dat mensen iets vastlegden, ging het over graan. Wij leggen op 22 september iets nieuws vast, en dat doen we graag met jou. Aan het eind van de dag ga je naar huis met je eigen gebakken tablet: een stukje polder voor op de vensterbank of toonbank.
- Wanneer22 september · 15.00 tot 19.00 uur
- WaarZeebiesweg 50, 8219 PT Lelystad
Laat je even weten of je komt?
Wilde Keuze · Flevour · Maria Geuze · Adriaan Geuze
Zonnespelt · De Zonneboog